Τα πεδία τα οποία
μελετήθηκαν είναι:
Α)
Αρχιτεκτονική των Ζαγορίσιων
Αρχοντικών (υλικά κατασκευής, εσωτερική
και εξωτερική διαμόρφωση)
Β) Χλωρίδα και
πανίδα της περιοχής και
Γ)
Κοινωνιολογική, γεωγραφική και
πολιτισμική αξία γενικότερα του
Ζαγορίου.
Το φωτογραφικό
υλικό και οι πληροφορίες που
συγκεντρώθηκαν από τους μαθητές
παρουσιάστηκαν σε πρώτη φάση στις αρχές
Απριλίου 2004 στο Δημ. Σχολείο
Μονοδενδρίου όπου τα παιδιά αξιοποίησαν
όλο αυτό το φάσμα των πληροφοριών και
από το γενικότερο προβληματισμό, τους
δόθηκε το έναυσμα να δημιουργήσουν ένα
μικρό θεατρικό, παρουσιάζοντας
γραφικότατα τη σημερινή κατάσταση που
βιώνουν στην περιοχή όχι μόνο οι ίδιοι
αλλά και οι κάτοικοι, δίνοντας
περισσότερη έμφαση στα προβλήματα που
αντιμετωπίζουν. Αυτό έγινε
πραγματικότητα με τη βοήθεια του κ.
Νίκου Σφαιρόπουλου, ηθοποιού του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.
Ιωαννίνων, ο οποίος ανέλαβε τη συγγραφή
του κειμένου και τη σκηνοθετική
παρουσίασή του.
Όλη
η εργασία τους παρουσιάστηκε στο Κ.Π.Ε.
Κόνιτσας στις
24-25 Απριλίου 2004 από τους μαθητές,
αποκομίζοντας τα κολακευτικότερα
σχόλια απ’όλους τους παρευρισκόμενους
στη διημερίδα για το Δίκτυο «Παραδοσιακοί
Οικισμοί και Φύση».
ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ
ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΖΑΓΟΡΙΟΥ
Ο
ι παραδοσιακοί οικισμοί έχουν χτιστεί
σε απόλυτη συμφωνία με τη φύση. Τα κτίρια
που τους αποτελούν καθώς και τα γεφύρια
και τα μοναστήρια που διακρίνονται έξω
από αυτούς, πιστοποιούν την άρρηκτη
σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον. Ο
άνθρωπος κατασκευάζει οικοδομήματα με
υλικά του τόπου κατασκευής
προεκτείνοντας έτσι το φυσικό
περιβάλλον και μετατρέποντάς το σε
ανθρωπογενές και λειτουργικό
ταυτόχρονα.
Η
δημιουργικότητα, με τους όρους που το
ίδιο το περιβάλλον όρισε στην
επινοητικότητά του, παρουσιάζεται με
λιτότητα, απέριττη, υπηρετώντας το
απαραίτητο, προβάλλοντας τις
καθημερινές ανάγκες. Τα κτίρια δεν
επιβάλλονται στον χώρο με τον όγκο τους.
Οι διαστάσεις τους είναι προσεγμένες
ώστε να μην προσβάλλουν το φυσικό τοπίο.
Ειδικά τα κτίρια Θρησκευτικής λατρείας
αποπνέουν εξωτερικά αίσθημα
ταπεινότητας, σεβασμού με αποτέλεσμα να
γίνονται ιδιαιτέρως προσιτά στους
πιστούς. Στους αμιγείς παραδοσιακούς
οικισμούς παρατηρείται το φαινόμενο της
πλήρους εναρμόνισής τους με το
περιβάλλοντα χώρο καθιστώντας τους
πολλές φορές δυσδιάκριτους στον απλό
παρατηρητή. Οι επεμβάσεις που έχουν
πραγματοποιηθεί παρουσιάζονται ως
δημιουργήματα της ίδιας της φύσης.
Στα πέτρινα γεφύρια δίνεται η
εντύπωση πως η ένωση των όχθων του
ποταμού είναι προϊόν της
προνοητικότητας του Μεγάλου Δημιουργού.
Οι λιθόστρωτοι δρόμοι συγκοινωνίας,
μέσα και έξω από τους οικισμούς,
ακολουθούν τα επίπεδα του εδάφους και τα
υλικά τους είναι παρμένα από τα εγγύτερα
πετρώματα. Σε καμία περίπτωση δεν
εισάγονται ξένα υλικά από άλλες
περιοχές, ούτε από τους κοντινότερους
οικισμούς. Αυτή η επιλογή προσδίδει
μοναδικότητα και διαφορετικότητα σε
κάθε οικιστικό σύνολο. Οι ομοιότητες
βέβαια παρουσιάζονται στους τομείς των
κοινωνικών αναγκών της κάθε κοινότητας.
Όλοι
οι λιθόστρωτοι δρόμοι οδηγούν σε ένα
λιθόστρωτο επίπεδο που αποκαλείται <<πλατεία>>
- <<μεσοχώρι>> και είναι το σημείο
που λαμβάνουν χώρα όλα τα κοινωνικά
γεγονότα. Η πλατεία χαρακτηρίζεται στο
κέντρο της από έναν πλάτανο και σε μία
πλευρά της, συνήθως, από μία μεγάλη
πέτρινη κρήνη.
Στο
εσωτερικό των κτιρίων, η σχέση φύσης και
ανθρώπου παρατηρείται στο ξυλόγλυπτο
διάκοσμο καθώς και στις νωπογραφίες
όπου τα θέματα που εμπνέουν τους
καλλιτέχνες είναι κυρίως ανθισμένα φυτά
και πουλιά.
Τελειώνοντας
αξίζει να επισημανθεί ότι το σπάνιο
φυσικό τοπίο και οι γραφικοί οικισμοί
μας χρειάζονται την ανάλογη φροντίδα –
προστασία της Πολιτείας με μία σειρά από
νόμους που θα διασώσουν τη χλωρίδα την πανίδα και την
αξιόλογη αρχιτεκτονική τους.
