ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΙΝΑΛΙΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

ΤΑΞΗ Ε

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ  ΔΑΣΚΑΛΟΣ: ΛΑΖΑΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Εφαρμόζοντας την καινοτόμο παρέμβαση που αφορά την Ευέλικτη ζώνη, σε συνεργασία με το σχολικό σύμβουλο και το διευθυντή του σχολείου, ξεκινήσαμε, στα πλαίσια του ευρύτερου εκπαιδευτικού σχεδιασμού, την εργασία στην τάξη.

Αρχικά έγινε συζήτηση για να διερευνηθεί τι είναι εκείνο που ενδιαφέρει και απασχολεί τα περισσότερα παιδιά. Καταλήξαμε ότι θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να μελετήσουν και να γνωρίσουν το <<Κερκυραϊκό αγροτικό σπίτι και τους αποθηκευτικούς του χώρους>>, κι έτσι τιτλοφορήθηκε η εργασία. Στη συνέχεια μόνα τους οργάνωσαν το πλάνο εργασίας. Χωρίστηκαν σε ομάδες των 5-6 ατόμων, ορίζοντας η κάθε ομάδα από έναν υπεύθυνο. Συμφώνησαν για το γενικότερο της πορείας της εργασίας και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα παρουσιάζονταν. Αφού ολοκληρώθηκε το αρχικό στάδιο προβληματισμού και προσέγγισης, ξεκίνησε το δεύτερο μέρος που ήταν και το πιο ουσιαστικό.

Οι μαθητές εφοδιάστηκαν με το κατάλληλο υλικό όπως βιβλία, φωτογραφικές μηχανές, χαρτόνια κ.λ.π. και με ιδιαίτερο ζήλο φωτογράφησαν και βιντεοσκόπησαν απ’ όλα τα χωριά που αποτελούν το Δήμο Θιναλίων, διάφορα παραδοσιακά σπίτια και αποθηκευτικούς χώρους – κατώγια καθώς και στάβλους. Παράλληλα πήραν συνεντεύξεις από κατοίκους των χωριών αυτών. Η διαδικασία αυτή κράτησε σχεδόν ενάμιση μήνα.

Στη συνέχεια συγκεντρώνοντας αυτό το υλικό, προσπάθησαν να κατανοήσουν τα κριτήρια της οικιστικής και αρχιτεκτονικής διαμόρφωσης των χωριών και των σπιτιών. Ταυτόχρονα έκαναν συγκρίσεις με οικισμούς και περιοχές της υπόλοιπης Ελλάδας.

Τα συμπεράσματα που έβγαλαν τα παιδιά ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα και οδηγήθηκαν στο να ευαισθητοποιηθούν σε πολύ μεγάλο βαθμό για τον τόπο τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι στο προσεχές μέλλον  αποφάσισαν να μελετήσουν τα ήθη και τα έθιμα, την ενδυμασία, τους χορούς κ.λ.π. των χωριών ως συνέχεια και επέκταση της παρούσας εργασίας.

Καταθέτοντας τις παρατηρήσεις μου και παρουσιάζοντας το γενικότερο σχεδιασμό της εργασίας, τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν και λοιπά στοιχεία, είναι χρήσιμο να αναφέρω τα παρακάτω:

Η τάξη αποτελείται από 24 μαθητές: 8 αγόρια και 16 κορίτσια που προέρχονται από όλα τα χωριά του Δήμου Θιναλίων. Υπάρχουν παραθαλάσσια τουριστικά χωριά καθώς και ορεινά. Οι ασχολίες των κατοίκων έχουν να κάνουν κυρίως με τον τουρισμό και με τη συλλογή του ελαιοκάρπου. Αυτά τα στοιχεία είναι χρήσιμα, για να κατανοηθούν οι στόχοι και οι σκοποί του προγράμματος.

Στόχοι του προγράμματος ήταν η επαφή των μαθητών με το κοινωνικό τους περίγυρο και η ενεργοποίησή τους προς την κατεύθυνση αυτή. Μέσω αυτών των στόχων δόθηκε η ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν παλιά παραδοσιακά σπίτια, να δουν διάφορους αποθηκευτικούς χώρους, να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τα διάφορα επαγγέλματα των κατοίκων άλλοτε και τώρα και να ερμηνεύσουν διάφορα έθιμα, συνήθειες, συμπεριφορές κ.λ.π.

ΘΕΜΑ: ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΟΙΚΙΣΜΟΙ – ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Τα Κερκυραϊκά χωριά είναι χτισμένα κοντά σε χωράφια, πηγές και ελαιώνες. Τα παλιά χωριά, κατά την αρχαιότητα, ήταν χτισμένα παραθαλάσσια, επειδή υπήρχε επικοινωνία κυρίως με την Κάτω Ιταλία. Τέτοια χωριά είναι η Αχαράβη, η Κασσιώπη κ.λ.π. Κατά το μεσαίωνα εξαιτίας του φόβου των πειρατών χτίστηκαν χωριά στα ορεινά.

Ο τρόπος ζωής των κατοίκων είχε επίδραση στη μορφή της αγροτικής κατοικίας αλλά και των οικισμών. Παρατηρούμε ότι τα σπίτια είναι πολύ κοντά το ένα με το άλλο και διακρίνουμε στενούς δρόμους. Σπάνια υπάρχει μεγάλο σπίτι μέσα στο χωριό. Αν υπάρχει τέτοιο συνήθως είναι λίγο έξω από το χωριό και είναι αρχοντικό που ανήκει στο μεγάλο γαιοκτήμονα της περιοχής.

Το αγροτικό σπίτι χτιζόταν για να καλύψει τις ανάγκες των ανθρώπων. Δεν υπήρχε σχέδιο αρχιτεκτονικό, αλλά οι λαϊκοί μαστόροι δούλευαν με τέτοιο τρόπο που δημιουργούσαν αρχιτεκτονικά αριστουργήματα. Τα σπίτια ήταν τέλεια εναρμονισμένα με το φυσικό περιβάλλον. Έχουμε δύο τύπους αγροτικού σπιτιού: τα μονώροφα και τα διώροφα με παραλλαγές.  

ΜΟΝΩΡΟΦΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΣΠΙΤΙ

Η βάση του είναι στο ίδιο επίπεδο με το έδαφος. Έχει στέγη με τα χαρακτηριστικά κερκυραϊκά κεραμίδια. Οι εξωτερικοί τοίχοι είναι φτιαγμένοι με πέτρα και ανάμεσα στις πέτρες υπάρχουν κορμοί δένδρων για στηρίγματα. Στα περισσότερα από αυτά υπάρχει μια προέκταση της στέγης στο χώρο της εισόδου δημιουργώντας μια ξεχυτή που κι αυτή είναι σκεπασμένη με κεραμίδια, ο περίφημος μπότζος όπως τον λένε.

Ο μπότζος είναι το κομμάτι του σπιτιού που έχει ιδιαίτερα πρακτική χρησιμότητα. Ήταν ένα είδος καθιστικού αλλά ταυτόχρονα ο χώρος όπου γίνονταν διάφορες οικιακές εργασίες όπως ξεδιάλεγμα μαλλιού, σπάσιμο αμυγδάλων κ.λ.π. Ο μπότζος αποτελεί χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό στοιχείο του κερκυραϊκού σπιτιού.

Εσωτερικά η διαρρύθμιση είναι απλή. Υπάρχει τζάκι σε μια γωνιά, η ογνίστρα, όπως λέγεται. Τα έπιπλα ήταν ελάχιστα. Ένα χαμηλό τραπέζι με καθίσματα από κορμούς ελιάς, που τα έλεγαν κρούσες και μπαγκούλια. Υπήρχε ένα κρεβάτι όπου κοιμόταν όλη η οικογένεια. Υπήρχε επίσης η κασέλα που ήταν ξυλόγλυπτη ή ζωγραφισμένη. Εκεί φύλαγαν τα προικιά των κοριτσιών και τα καλά ρούχα της οικογένειας.    

ΔΙΩΡΟΦΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΣΠΙΤΙ

Η αναγκαιότητα του ορόφου προέκυψε λόγω της εργασίας που έχει το νησί της Κέρκυρας. Έχουμε διάφορους τύπους διώροφων, όπως το κλειστό χωρίς εξωτερική σκάλα και μπότζο αλλά με εσωτερική καταπακτή. Η είσοδος είναι στο ισόγειο όπου εκεί είναι η κουζίνα με το φούρνο και στο πίσω μέρος η αποθήκη, το κατώι, όπως το λένε. Το δάπεδό τους είναι από πατημένο χώμα. Η εσωτερική σκάλα μέσω καταπακτής οδηγεί στον πάνω όροφο, το απαλάτι. Είναι το κυρίως μέρος του σπιτιού που είτε είναι ενιαίο είτε χωρισμένο σε δύο τρία δωμάτια.

Αργότερα εμφανίζονται διώροφα με εξωτερική σκάλα και μπότζο. Κάτω από τον μπότζο γινόταν η είσοδος του σπιτιού, συνήθως με καμάρες, τα βόλτα. Το εξωτερικό πέτρινο κλιμακοστάσιο, τα βόλτα, ο μπότζος δίνουν μεγάλη ποικιλία στα διώροφα σπίτια.  

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΠΙΤΙΩΝ

Τα σπίτια κατασκευάζονταν από πέτρα πελεκητή που την πελεκούσαν τεχνίτες ειδικοί στο πελέκημα της πέτρας. Η πέτρα ήταν άφθονη στην περιοχή. Χτίζονταν πάνω σε πέτρινα θεμέλια και οι πέτρες δένονταν μεταξύ τους με λάσπη και ξύλο.

Εξωτερικά βάφονταν άσπρα με ασβέστη ή στο χρώμα της ώχρας.

Αν δεν υπήρχαν βοηθητικοί χώροι στο κυρίως σπίτι, δίπλα από αυτό χτιζόταν ο κάλυβος από καλάμι και πηλό, που τον χρησιμοποιούσαν και για στάβλο. Επίσης ξεχωριστός ήταν και ο φούρνος.

ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ

Ήταν το μεγαλύτερο σπίτι του χωριού. Ήταν διώροφο με πολλούς χώρους και έπιπλα. Περιβάλλεται από ψηλό μαντρότοιχο. Σε αρκετά αρχοντικά συναντάμε και παρεκκλήσι. Δίπλα στ κυρίως σπίτι υπάρχουν αρκετοί βοηθητικοί χώροι όπως στάβλοι, αποθήκες, λουτρουβιά. Τέλος, ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι ότι στην είσοδο του αρχοντικού και στην κεντρική αυλόπορτα υπάρχει το οικόσημο της οικογένειας.  

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΚΠΕ ΚΟΝΙΤΣΑΣ

Οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Θιναλίων Κέρκυρας (Σπυριδούλα Βαρέλη, Στάθης Κοσκινάς, Ελίνα Παπαδάτου, Αλέξανδρος Ανεμογιάννης, Χρύσα Μπολέτση και Διαμαντίνα Μπολέτση) μαζί με τους δασκάλους τους Σπ. Τρούσα (Δ/ντή), Γ. Λάζαρη (Υπεύθ. Προγράμματος) και Ανδ. Μπολέτση παρουσίασαν το Πρόγραμμα «Το Κερκυραϊκό αγροτικό σπίτι και οι αποθηκευτικοί χώροι». Οι μικροί μαθητές επισκέφθηκαν όλα τα χωριά του Δήμου Θιναλίων, όπου μελέτησαν και φωτογράφησαν παραδοσιακά σπίτια και αποθηκευτικούς χώρους, πήραν συνεντεύξεις από τους κατοίκους και γνωρίστηκαν με το χώρο που τους περιβάλλει.

44100 ΚΟΝΙΤΣΑ -- Τηλ 2655 0 23825 -- Fax 2655 0 23903 email:kpekon@otenet.gr

Σύνδεση με το Κ.Π.Ε Κόνιτσας